Ariets Research Blog

March 8, 2015

Profesor T . Dzierżykray-Rogalski 1918-1998

Filed under: -History, -In Polish, Physical anthropology, Poland — Ariets @ 9:22 am

Na kilka miesięcy przed osiemdziesiątą rocznicą urodzin zmarł w Warszawie, 21 stycznia 1998 r., zasłużony dla polskiej i europejskiej antropologii uczony, profesor Tadeusz Dzierżykray-Rogalski. Urodził się 19 września 1918 r. w Warszawie. Należał do pokolenia, na którego losach / poważne piętno wywarła druga wojna św ia-f towa. Wojna przerwała rozpoczęte w 1938 roku studia, które zmuszony był kontynuować na tajnym uniwersytecie, dzieląc czas pomię­ dzy naukę i walkę z okupantem (w Szarych Szeregach i Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej). Studia ukończył dopiero po wojnie, uzyskując na Uniwersytecie Marii Curie- -Skłodowskiej w Lublinie dyplom magistra (w 1946 r., na podstawie pracy Szczątki człowieka neolitycznego w Stoku i Lesie Stockim, pod kierunkiem prof. J. Mydlarskiego), a następnie lekarza (w 1948 r.). Tam też, związany z Zakładem Antropologii, doktoryzował się w 1949 r. (.Badania nad morfologią żuchwy ludzkiej, promotor J. Marhburg). Pod wpływem J. Czekanowskiego, zainteresowania naukowe Tadeusza Dzierżykraya-Rogalskiego skierowały się w tym czasie na neolityczne materiały szkieletowe. W 1951 r. habilitował się z antropologii na Uniwersytecie Wrocławskim (na podstawie pracy Człowiekpostneandertalski) i objął kierownictwo Katedry Antropologii na UMCS w Lublinie. W tym samym czasie zaangażował się w prace związane z tworzeniem nowej uczelni medycznej w Białymstoku. Objął na niej Katedrę Anatomii, a w pierwszych latach istnienia Wydziału Lekarskiego był jego dziekanem. Funkcje te nie przeszkodziły w zorganizowaniu w nowopowstałym, białostockim ośrodku naukowym badań antropologicznych. Był współorganizatorem Kompleksowej Ekspedycji Jaćwieskiej, której prace przyczyniły się do poznania pradziejów Bałtów. Po uzyskaniu profesury (1958 r.) Tadeusz Dzierżykray-Rogalski kieruje swe zainteresowania na ludy Afryki. Profesor zorganizował – w latach 1959-1962 – dwie arabsko-polskie ekspedycje antropologiczne w Egipcie. Ich wyniki, opublikowane w postaci czterotomowego dzieła Publications o f the Arabic-Polish Anthropological Expedition do dzisiaj są cennym źródłem danych na temat populacji egipskiej. Tematyka afrykanistyczna szybko rozszerzyła się także na populacje ludzkie reprezentowane materiałami kopalnymi. Profesor podjął badania materiałów szkieletowych z cmentarzyska w Aleksandrii, publikując oryginalne opracowania dotyczące paleodemografii ludności północnej Afryki. We współpracy z archeologami prowadził także badania w Sudanie. . ; , • Prace prowadzone w Egipcie i Sudanie przyniosły Profesorowi międzynarodowe uznanie i współpracę, między innymi z Francuskim Instytutem Archeologii Orientalnej w Kairze. Przez 16 lat pracy w Zakładzie Archeologii Śródziemnomorskiej PAN, był on zastępcą kierownika, prof. Kazimierza Michałowskiego, do spraw naukowych (przez rok kierował również tym zakładem). W roku 1985 przeniósł się do Zakładu Krajów Pozaeuropejskich PAN. Przez wiele lat Tadeusz Dzierżykray-Rogalski aktywnie pracował w Radzie Stałej Międzynarodowej Unii Nauk Antropologicznych, uzyskał także honorowe członkostwo Société d ’Anthropologie de Paris. W latach 1956-1984 był prezesem Polskiego Towarzystwa Antropologicznego, a w latach 1972-1974 – przewodniczącym Komitetu Antropologii PAN. Wiele zawdzięczają mu też,polskie czasopisma antropologiczne. W latach 1965-1977 był zastępcą, a w latach 1978-1984 – redaktorem naczelnym Przeglądu Antropologicznego-, inicjatorem i redaktorem czasopisma Człowiek w Czasie i Przestrzeni (wychodziło od 1958 do 1963 r.); był członkiem rady redakcyjnej Materiałów i Prac Antropologicznych. Odznaczenia państwowe – Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari, Krzyże Komandorski i Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Partyzancki i Warszawski Krzyż Powstańczy – stanowią wyraz uznania dla jego wielostronnej działalności.

Jan Strzałko

Zbigniew Drozdowski

Źródło: Anthropological Review, vol. 61, 1998, pp. 121-122

Leave a Comment »

No comments yet.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Create a free website or blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: